Honden communiceren met dreigsignalen en kalmeringssignalen

Honden communiceren via kalmeringssignalen en dreigsignalen

Hoe communiceren honden met elkaar?

Honden taal is lichaamstaal - Honden communiceren met hun lichaamshouding

Wanneer het gaat over de taal van de hond dan is de lichaamshouding van de hond erg belangrijk. Een hond die hoog op zijn poten staat en zich groot maakt, voelt zich over het algemeen een stuk zelfzelfverzekerder dan een hond die zich klein maakt of zelfs helemaal in elkaar duikt. We herkennen allemaal dit verschil wel. De lichaamshouding van de hond is daarmee een belangrijk aandachtspunt bij het leren begrijpen van de hondentaal.

Maar wist je dat beide honden, dus de hond in een hoge houding en de hond in een lage houding, dezelfde signalen kunnen laten zien? En dat deze signalen heel veel informatie geven over hoe de hond zich in een bepaalde situatie voelt ten opzichte van een andere hond, maar ook ten opzichte van de mens? Daarover vertel ik je meer in dit blog.

Honden communiceren via kalmeringssignalen en dreigsignalen

Honden communiceren via kalmeringssignalen en dreigsignalen. Al op grote afstand communiceren honden met elkaar om conflicten te voorkomen. Door het gebruik van kalmeringssignalen en dreigsignalen zijn honden heel goed in het vermijden van conflicten. Hoewel de manier van communiceren bij honden een complex geheel is van lichaamshouding en (vaak hele subtiele) signalen, gebruikt de hond daarbij simpel gezegd twee verschillende soorten signalen: dreigsignalen en kalmeringssignalen. Dreigsignalen zijn bedoeld om de afstand met de ander te vergroten. Kalmeringssignalen zijn vriendschappelijk en gericht op toenadering.

Dreigsignalen hond: grommen, uitvallen en bijten om de afstand te vergroten

Dreigsigalen hond

Dreigsignalen zijn ons allemaal wel bekend: grommen, lip optrekken en tanden laten zien, soms ook blaffen. Deze signalen hebben als doel om datgene wat als dreigend wordt ervaren op afstand te houden. Komt de dreiging toch dichterbij dan kan de hond nog sterkere dreigsignalen laten zien door uit te vallen. En haalt dit nog niks uit, dan zal de hond zich uiteindelijk genoodzaakt voelen om te bijten. De hond kan verschillende redenen hebben om de ander op afstand te willen houden: hij vertrouwt iets niet, is bang of wil iets of iemand beschermen.

Kalmeringssignalen van de hond: pootje geven, weglopen, gapen, neuslikken om gerust te stellen en te kalmeren

Kalmeringssignalen of ook wel kalmerende signalen genoemd, zorgen voor ontspanning en geruststelling en dus kalmering. Ze worden gebruikt om goede bedoelingen te communiceren en om zichzelf of de ander te kalmeren. Ook worden kalmeringssignalen gebruikt om het gedrag van de ander dat als onprettig wordt ervaren te laten stoppen. D.m.v. deze signalen wordt er bijvoorbeeld toenadering tot elkaar gezocht. 
Kalmeringssignalen zijn vaak minder bekend dan dreigsignalen. Ze zijn veel subtieler dan dreigsignalen, worden vaak maar kort vertoond en zijn daardoor minder makkelijk voor ons om waar te nemen. Het vraagt flink wat oefening om deze signalen bij je eigen hond of andere honden te leren (her)kennen. 
Voorbeelden van kalmeringssignalen zijn langzame bewegingen maken, gaan zitten, gaan liggen, de kop afwenden, smakken, gapen, snuffelen, het lichaam afdraaien, de neus aflikken of markeren.

Je hond beter leren begrijpen door te kijken hoe je hond communiceert met andere honden

Kalmeringssignalen zijn dus bedoeld om te kalmeren en conflicten tegen te gaan. In de ontmoeting tussen verschillende honden, tijdens spel tussen honden, maar ook in de communicatie met mensen. Door goed te leren kijken naar de signalen die je hond laat zien kun je veel over je hond leren. Je leert goed zien wanneer je hond zich comfortabel voelt en wanneer je hond zich minder comfortabel voelt. 

Door dit te leren zien kun je je hond op tijd weg halen uit situaties waarin hij zich minder prettig voelt en daarmee dus voorkomen dat je hond zich bedreigd voelt en zich genoodzaakt voelt om steeds dreigender signalen te gaan gebruiken. Want wanneer het toepassen van kalmeringssignalen niet het gewenste effect heeft en de dreiging toeneemt, zal de hond overgaan op het laten zien van dreigsignalen. Door de subtiele signalen te leren herkennen kun je hiermee dus veel conflicten makkelijk voorkomen.

Daarnaast kun je door goed op je hond te letten ook zien wat hij in de communicatie met jou wel en niet prettig vindt. Hiermee bouw je snel en makkelijk een goede vertrouwensband op met je hond.

Het algemene verloop van het gebruik van kalmerings-en dreigsignalen wordt goed weergegeven in de onderstaande figuur ‘Agressieladder’ van Dr. Kendal Sheperd.

De ladder van agressie bij honden volgens Dr. Kendal Sheperd 
Een weergave van de reactie van de hond op stress of dreiging.

Moet ik mijn grommende hond corrigeren?

Je hond straffen of corrigeren voor het laten zien van dreigsignalen, zoals grommen, is niet zo’n goed idee. Leer je je hond namelijk om niet te grommen (een serieuze waarschuwing naar iets wat de hond als dreigend ervaart), dan zou het zomaar eens kunnen zijn dat je hond deze stap een volgende keer volledig overslaat en direct bijt. Beter is het je hond serieus te nemen in zijn communicatie en ervoor te zorgen dat de afstand tussen je hond en de dreiging vergroot. Het vertrouwen van je hond in jou zal daarmee toenemen.

Gromt je hond naar jou? Het kan natuurlijk zijn dat je hond ergens pijn ervaart dus sluit dat zeker eerst uit. Maar kijk ook eens naar je eigen gedrag. Doe jij dingen die misschien (onbedoeld) dreigend overkomen op je hond? Heb je kalmeringssignalen die je hond laat zien misschien over het hoofd gezien?  

Uiteindelijk wil je een fijne band opbouwen met je hond en je hond kunnen vertrouwen. Dan zul je er ook voor moeten zorgen dat je hond jou kan vertrouwen. Belangrijk daarbij is de hondentaal leren en inzicht krijgen in de kalmeringssignalen die je hond gebruikt, deze respecteren én ze, indien mogelijk, zelf toepassen.

Wil je je hond beter leren begrijpen?

Ik help je graag om beter zicht te krijgen op de manier waarop jouw hond communiceert met jou en met andere honden.